In tempore sueborum

Do 15 de Decembro de 2017 ao 4 de Marzo de 2018

Entrada de balde

Visitas Guiadas

Todos os días ás 18:30

Contactar para grupos

In tempore sueborum

Do 15 de Decembro de 2017 ao 4 de Marzo de 2018

O tempo dos suevos na Gallaecia.
O primeiro reino medieval de Occidente (411-585 A.D)

Catálogo

Un complemento imprescindible
para o coñecemento da Gallaecia sueva.

Ver

Unha aventura na nosa terra, 1.600 anos atrás...

In tempore Sueborum trasládanos á nosa historia na Idade Tardo-Antiga, no ocaso do Imperio Romano, cando os suevos se instalan no Noroeste da Península Ibérica. Aqueles feitos dos séculos IV ao VI cambiarán o concepto de xentes bárbaras herdado dos romanos.

Recepción de novas pezas exposición Suevos

Un complemento documental imprescindible

A exposición compleméntase cun catálogo no que se ofrece información exhaustiva e científica de cada unha das pezas que a configuran. Un documento imprescindible para o estudo e coñecemento da Gallaecia sueva, que contén obras difíciles de ver reunidas como neste caso.

Catalogo

Noticias

O Ateneo de Ourense recomenda a visita a In Tempore Sueborum

In Tempore Sueborum viaxa en todos os trenes con destino ao Norte de España

Baltar anunciou en Fitur que In Tempore Sueborum inicia os trámites para prolongala ata o 6 de maio

In Tempore Sueborum desvelará o misterio da igrexa de Santa María Nai

A Asociación de Empresarios do Polígono de San Cibrao visitou In Tempore Sueborum

O Ateneo de Ourense recomenda a visita a In Tempore Sueborum

O seu vicepresidente asegura que ver a exposición tiña que ser “obrigatorio”

OURENSE, 20 de xaneiro de 2018.- O Ateneo de Ourense, a Asociación Cultural Lugo Patrimonio e varios membros da Sociedade Galega de Historia Natural, visitaron na mañá deste sábado a exposición In Tempore Sueborum. O vicepresidente do Ateneo, Pablo González, asegurou que o coñecemento desta exposición tra-la visita de hoxe parécelle “fantástico, abraiante”. A impresión que se leva da mostra é, segundo as súas verbas, “que é una marabilla porque é historia, é arte, é sociedade… é todo!” Para el, o máis espectacular que viu en In Tempore Sueborum foron “as xoias, e hainas que teñen un traballo absolutamente increíble, que non semella posible facelas a man, parecen cousas… non sei”. O vicepresidente do Ateneo de Ourense recomendaría a visita a esta exposición: “Sen dúbida e eu faría-a obrigatoria”.

Os participantes coñeceron o patrimonio que amosan as vitrinas. FOTOS: Alberte Paz.

A experiencia de hoxe comezaba ás once da mañá, cos dous grupos xuntos, no Centro Cultural Marcos Valcárcel. Pasaban das sesenta persoas e todos participaron na visita guiada. Tras ver a primera sala, na que se da outra idea deses pobos que os romanos chamaban bárbaros, todos os participantes desprazáronse ata a igrexa de Santa María Nai, para coñecer que pasou na Gallaecia cando chegaron os suevos, aspecto que coincide co asentamento do cristianismo. O grupo de Lugo, por razón de tempo, adiantou indo desde Santa María Nai ao Museo Municipal, co seu presidente, Adolfo de Abel, que xa viñera días atrás a ver a mostra pola súa banda antes de traer aos socios deste colectivo importante cultural de Lugo.

Malia que a SGHN ten previsto vir máis adiante a In Tempore Sueborum, houbo algúns membros que decidiron visitar a mostra hoxe, integrados no grupo do Ateneo. Tamén houbo xente que, por diversas razóns, non completou todo o percorrido pois sabían que o que lles falte por ver pódeno coñecer tamén en visita guiada ao longo da semana nas que se fan ás 18.30 h., xa que souberon tamen a que hora vén caendo a visita en cada ún dos tres edificios nos que se desenvolve.

Un momento da visita, ante a lauda funeraria de Modesa.

Os asistentes seguiron con atención o percorrido guiado polos espazos, vendo e coñecendo as 262 pezas, tesouros nacionais de dez países que se gardan en 39 museos europeos. Incluso algún participante non daba crédito sobre como nunha cidade como Ourense se montou unha exposición tan importante a nivel internacional, algo nunca visto, dentro e fora das nosas fronteiras no que a unha mostra sobre o mundo suevo se refire. A moitos chamoulles a atención o feito de ter á vista tantas pezas, algo que cando se peche In Tempore Sueborum xa non será posible, de xeito que quen queira velas terá que viaxar a eses dez países para contemplar cada obxecto no seu museo correspondente.

A exposición desperta un gran interese na población.

In Tempore Sueborum está metida xa na fase de tramitación da súa ampliación no tempo pois se ata o de agora fixárase como data de clausura o 4 de marzo, cos novos trámites todo indica que se poda conquerir ampliala ata o 6 de maio. Nesta fase se está. Por outra banda é ben sabida a repercusión que esta exposición, no seu primeiro mes de vida, tivo nos medios tradicionais de comunicación e nas redes sociales, o que equivale a un millón de impactos. Isto da idea da categoría desta mostra e o interese que desperta na sociedade española.

In Tempore Sueborum viaxa en todos os trenes con destino ao Norte de España

Renfe colabora coa Deputación de Ourense promovendo a maior exposición europea sobre o mundo suevo

Ourense, 19 de xaneiro de 2018.- Renfe está promocionando a exposición In Tempore Sueborum nos seus trenes con destino ao Norte da Península. Desde onte e durante os vindeiros días, todos os cabezais das butacas de todas as circulacións que parten desde Alicante, Barcelona e Madrid con destino ás ciudades de Galicia, Asturias, Cantabria e País Vasco, lucen o logotipo e datos da maior e única exposición europea sobre o tempo dos suevos, que está organizada pola Deputación Provincial de Ourense.

Miles de viaxeiros que ao longo de cada xornada viaxan neses servizos ferroviarios poden ver xa e coñecer os datos e redes sociais de In Tempore Sueborum. Así se ofrecen as direccións de Facebook, Tweeter, Instagram e a páxina web.

Imaxe do Alvia que a primeira hora saíu de Madrid-Chamartín rumbo a Bilbao e San Sebastián. FOTOS: Cortesía de Renfe.

Este é un xeito importante de promoción porque vai ser visto por cantas persoas suban a eses trenes, que son miles cada día. Esta acción visual en cada butaca dos coches, compleméntase coa información que sobre esta exposición vén ofrecendo desde decembro a compañía ferroviaria española mediante o seu blog, medio que o ano pasado foi visto por millóns de persoas.

Trátase dunha das colaboracións que In Tempore Sueborum manterá en revistas especializadas co obxectivo de chegar a un público aínda máis amplo, á vista dos resultados positivos acadados nas súas primeiras catro semanas de vida, nas que que rexistrou un resultado mediático de un millón de impactos. Precisamente este é o motivo que levou aos organizadores a iniciar os trámites oficiais para conseguir que, se en principio a exposición estaba previsto clausurala o 4 de marzo, lograr prolongala ata o 6 de mayo, como anunciaba o presidente Manuel Baltar, ante un concurrido auditorio en Fitur o pasado xoves.

Os cabeceiros espallan pola Península a exposición sobre o tempo dos suevos.

O público que enchía o espazo no que falou o presidente da Deputación ourensá viu por que esta exposición é única en toda Europa, razóns que foron debulladas polo comisario Jorge López Quiroga. Non é fácil ter ao alcance da vista 262 piezas que son tesouros nacionais de 10 países do continente europeo, obxectos que se conservan en 39 museos. O mesmo público que comprobou que hai razóns suficientes para organizar unha viaxe a Ourense cos atractivos ofrecidos en Fitur, que a converten nun paraíso de turismo de interior e calidade.

Baltar anunciou en Fitur que In Tempore Sueborum inicia os trámites para prolongala ata o 6 de maio

No seu primeiro mes de apertura obtivo un millón de impactos nos medios de comunicación e redes sociais

MADRID, 18 de xaneiro de 2018.- A exposición internacional In Tempore Sueborum, única en Europa sobre o mundo suevo, organizada pola Deputación de Ourense, inicia os trámites oportunos para conquerir a súa ampliación ata o 6 de maio. Así o anunciou o seu presidente, Manuel Baltar, no acto de presentación da mesma na Feria Internacional de Turismo de Madrid (Fitur). Esta ampliación de dous meses xustifícase nos bos resultados acadados xa que In Tempore Sueborum superou, no seu primeiro mes, todas as expectativas fixadas polos seus organizadores. Por medio dos diferentes canais utilizados para a súa difusión, que inclúen tanto aos medios tradicionais, webs, prensa especializada e redes sociais, a exposición chegou durante este mes a unha audiencia superior a 1.000.000 de persoas, como subliñou Baltar. O presidente sinalou que en visitantes xa supera os 10.000.

Manuel Baltar ofreceu os bos resultados que está acadando a mostra. FOTOS: Alberte Paz.

O maior impacto deuse nos xornais de información xeral, especialmente os galegos, pois nesta primeira fase eran os considerados prioritarios. Así, mediante este canal, e sumando tamén as webs de información e as publicacións especializadas, “la exposición ha tenido una audiencia por encima de las 800.000 personas”, destacou o presidente da Deputación ourensá.

Mediante as redes sociais, especialmente Facebook e Tweeter, pero tamén Instragram, a exposición sobre o tempo dos suevos chegou, manifestou Baltar, a máis de 200.000 dispositivos, entre os que se inclúen móbiles, tabletas e ordenadores.

En canto aos territorios que amosaron un maior interese, en primeiro lugar se atopa Galicia, tal e como era o obxectivo primeiro dos organizadores, e en particular as provincias de Ourense e A Coruña, seguidas de Pontevedra e Lugo, por esta orde.

Fora de Galicia, In Tempore Sueborum causou especial interese na Comunidad de Madrid, Cataluña, Castilla y León e Andalucía, tamaén por esta orde, polo que nesta segunda fase, que arranca co segundo mes de exposición, o obxectivo será atender a demanda de información e visitas por parte destos territorios, así como a difusión dos seus contidos no resto de comunidades do país.

Xa por último, fora de España o maior impacto a través das redes sociais produciuse en Gran Bretaña. A difusión e promoción da exposición alén das fronteiras de España será outro dos obxectivos para esta fase, prestando especial atención a Portugal. Baltar tamén comunicou que desde hoxe vai un anuncio da exposición en todos os cabeceiros de asientos dos trenes con destino a todo o Norte de España.

Jorge López Quiroga repasou contidos e espazos da exposición.

O comisario Jorge López Quiroga fixo unha breve exposición de In Tempore Sueborum salientando os temas que se desenvolven en cada ún dos tres espazos ubicados noutros tantos edificios históricos da capital ourensá, salientando, como fixera o presidente, o carácter único dun evento científico e cultural sen par en Europa:“Es la primera vez que se exponen juntas las silicuas de plata de Requiario en España”, sinalou, engadindo que tamén é a primeira vez que se ve xunta en España “tanta moneda sueva como los tremís de oro de imitación” romana. Incluso é a primeira ocasión, tanto en España como en Portugal, na que se pode ver unha diadema de ouro e un anel de ouro e granates, procedentes do Museo Nacional de Arqueoloxía de Lisboa, ata fai uns meses desaparecidos. Grazas a In Tempore Sueborum foi posible estudalos e demostrar que son dúas xoias que encaixan sen fisuras nesta exposición e así se poden ver na vitrina onde se atopa o enxoval e depósitos funerarios de Beiral, Ponte de Lima, Portugal. Incluso se mostran obxectos arqueolóxicos de Galicia que por vez primeira é posible contemplalos xuntos e debidamente contextualizados na súa época histórica.

Ana Pastor salientou a importancia de In Tempore Sueborum no cultural e no político.

A presidenta do Congreso dos Diputados, Ana Pastor, pechou o acto en Fitur salientando que se trata de “una exposición magnífica, un motivo más para visitar Ourense”, animando aos presentes a viaxar á cidade de As Burgas. Referiuse á importancia que tivo aquel lonxano reino suevo, os seus ecos na política europea, polo que “significa de transformación de la vida de aquellas gentes, y de ahí habrían de surgir las naciones europeas”.

O acto de presentación tivo lugar no medio de gran rebumbio, no stand da Xunta de Galicia. Alí estaban Paolo Vasile, presidente de Mediaset, Pino Sagliocco, de Live Nation e Manuel Villanueva, de Tele 5. Tamén se encontraba a directora xeral de Turismo de Galicia, Nava Castro, a delegada da Xunta en Ourense, Marisol Mouteira; o alcalde da cidade, Jesús Vázquez; o vicepresidente da Deputación, Rosendo Fernández; deputados como Carmen Leyte, Celso Delgado, Moisés Blanco, Ana Belén Vázquez; o xerente de Expourense, Alejandro Rubín entre outros. O stand dea Xunta segue sendo un constante punto de encontro de profesionais para establecer contactos con esta terra. A presentación de In Tempore Sueborum seguiu á do turismo deportivo e á dos trenes turísticos. Tres aspectos para demostrar a potencia turística da provincia de Ourense. Tamén se atopaban Javier Guillén, director xeral da Vuelta; Roberto Sánchez, director de competición de Suzuki; Luis Brasero, entrenador da Selección Española de Piragüismo e Javier Pardo, campeón ourensán do motor.

In Tempore Sueborum desvelará o misterio da igrexa de Santa María Nai

Un xeoradar precederá á excavación arqueolóxica  para buscar a catedral sueva

OURENSE, 17 de xaneiro de 2018.- O proxecto In Tempore Sueborum é moito máis que só unha exposición de xoias que forman parte do patrimonio nacional de dez países europeos. Agocha un amplo aparato de investigación científica que se reflexa no catálogo, nos contidos das vitrinas, no volume de próxima publicación sobre 60 temas a cargo de outros tantos especialistas internacionais, o ciclo de conferencias e algo máis. Ese algo máis é o interesante proxecto, xa anunciado, de investigar na histórica igrexa de Santa María Nai.

Fachada do edificio barroco da histórica igrexa.

Cando se desmonten as vitrinas desta gran exposición, sobre o pavimento da devandita igrexa vaise pasar un xeoradar que permitirá comprobar se procede levar a cabo a excavación arqueolóxica de tan interesante solar. Como é sabido, desde sempre vense dicindo, por parte de algúns cudadáns, que baixo esta igrexa barroca poidera atoparse o primitivo templo do século VI adicado a San Martín de Tours. Polo de agora o que hai é un debate científico ao respecto, é decir, que mentras uns especialistas veñen sostendo que no subsuelo de Santa María Nai poidera haber sorpresa, outros, como Carrero Santamaría consideran que non estaría aí a primitiva catedral. Ante esta inseguridade, In Tempore Sueborum vai permitir que se resolva o enigma de feito que ao longo do presente ano é posible que se poda actuar con rigor científico baixo as bóvedas do devandito templo.
O de pasar o xeoradar nun monumento ourensán non é novo, pois fai algún anos fíxose o mesmo na catedral, co apoio da Universidade de Vigo, e esa acción permitiu detectar alicerces do coro pétreo nos primeiros tramos da nave central, estruturas funerarias baixo a nave norte e restos metálicos, entre eles unha porta, a occidente.

Certamente baixo esta igrexa pervive un misterio. Olga Gallego sinala que este é o templo máis antigo da cidade, e que date probablemente do século VI. Aquela primeira igrexa foi reconstruida polo bispo Ederonio no 1084, tal como reza a inscripción sobre a porta lateral, pola que en tempos se accedía ao claustro e cemiterio desta igrexa. Trataríase dun inmoble románico, de pequenas dimensións, a xulgar por novas que nos quedan de Muñoz de la Cueva, pero Gallego sinala que as evidencias non nos permiten pensar nun edificio románico pois, fixándonos nas oito columnas tardorromanas ou xermánicas que luce a fachada barroca, xa fosen da primitiva igrexa ou dun edificio de carácter civil.

Este templo agocha baixo o seu pavimento un gran interrogante histórico e arqueolóxico.

Santa María Nai foi lugar de enterramento dos obispos de Ourense ata que se construiu a actual catedral. A documentación desvela o nome dalguns bispos inhumados en Santa María Nai, ben na capela que tiña adicada a San Ildefonso ou na de Santiago. O edificio que hoxe contemplamos é do século XVIII. Foi construido en 1722 por orde do bispo Juan Muñoz de la Cueva unha vez derribado o primitivo templo, acción acontecida no 1717 baixo o pontificado de Siuri.

Na fachada norte, sobre a porta, foi colocada unha inscripción en 1722 que alude á basílica que levantara Ederonio no século XI. Masdeu tradúxoa do latín e vén dicir: “Está abierta para todos la puerta de este sagrado templo. Los fieles cristianos derramen aquí sus corazones delante de Dios y lloren amargamente sus pecados y entrando así afligidos salgan alegres porque Jesucristo perdona las culpas a quien las confiesa y las llora. El obispo Ederonio empezó la fábrica de esta iglesia en la era de 1122, año de 1084”.

Nesta igrexa residían o estudo de Gramática da catedral así como a Cofradía de Santa María Nai. O debate segue aberto acerca de si no solar deste templo estaba a primitiva catedral da diócese. Eduardo Carrero Santamaría pensa que en Ourense a perda da catedral previa ou o feito de que poidese atoparse en obras levou“a la adaptación de un templo cercano o al uso de la capilla episcopal, en este caso Santa María la Madre, como catedral eventual”. Este investigador considera que non é fácil soster se o conxunto episcopal ourensán “gozó, desde un inicio, de dos iglesias dedicadas a la Virgen y a San Martiño”.

Carrero sinala que na súa dubidosa autenticidade o documento polo que Alfonso III restaurou a sede no ano 886 menciona unha advocación triple, á Virxe, a San Martiño e a San Xoan Bautista. Con este documento Núñez Rodríguez propuxo dúas liñas de interpretación, a primeira, que Ourense tería un templo coa citada triple advocación, e a segunda, que defendían López Alonso y Cuevillas, é a dau existencia de dos templos, uno para o bispo, o de Santa María, e outro para os fieis, o de San Martiño. E a estes templos habería que engadirlle un terceiro inmoble como baptisterio, adicado a San Xoan Bautista.

Non cré Carrero que en Ourense se poda falar dun conxunto episcopal con catedral doble pois sinala que a existencia de dous templos paralelos basease en “testimonios legendarios, en piezas reaprovechadas y en la generalizada opinión de una mayor antigüedad de Santa María la Madre frente a San Martiño”. Benito Fernández Alonso e Del Castillo sostuveron que Santa María Nai non existiu antes do século XI, que é cando a edificou Ederonio “para hacer las funciones de catedral, ante el lamentable estado en que debía hallarse la original iglesia prerrománica de San Martiño”. Esa igrexa pequena acolleu o culto catedralicio ata, di Carrero, perto do ano 1132, momento no que se empezaría a levantar a actual basílica, consagrado o seu altar en 1188. Parécelle evidente que ese templo edificado por Ederonio era unha fundación ex novo.

Segundo Del Castillo, os famosos capiteis procederían da orixinal e primitiva catedral de San Martiño. Carrero Santamaría sinala que dacordo co sustrato tardorromano sobre o que se levantan tanto a igrexa de Santa María como o resto do pazo episcopal ourensán, “los capiteles pudieron reaprovecharse de otro edificio de la zona”. Por elo conclúe que a sede catedralicia desta cidade ubicábase “en un lugar similar al actual”, que disporía, ao norte, dunha capela bautismal adicada a San Xoan Bautista, e dun adro. Ederonio, pola súa banda, mandaría edificar Santa María Nai co obxectivo de celebrar nela o culto episcopal mentras se reformaba a sede de San Martiño, moi estragada polas incursións foráneas. Noutras diócesis deuse o caso de uso dunha igrexa auxiliar á catedral, pensemos en Tui, en Astorga, tamén en León e en Ciudad Rodrigo. Santa María Nai nunca tivo o carácter de igrexa autónoma, como se fose un templo parroquial porque dependeu sempre do Cabildo da Catedral.

Rivas Fernández tamén defende que a función de Santa María Nai sería máis secundaria engadindo que “la tan mentada aula u oratorium -equiparable por tanto a una ecclesiae martirial-, luego bajo el patronazgo de San Martín de Tours, estuvo situada más o menos en donde luego se levantó la catedral románica, que como es natural seguiría dedicada igualmente al Torunense”. E insiste en que a obra románica da catedral “no se levantó en solar de nuevo cuño, disociado o desconectado del recinto sagrado preexistente, sino que es la directa heredera de otra u otras edificaciones sagradas que como ecclesiae de santos se asentaron en este mismo lugar”.

A investigación sacaranos pronto de dúbidas. ¿Que sería o máis espectacular que pudese aparecer baixo Santa María Nai? Sen dúbida, os restos dese suposto templo do século VI, adicado ao santo de Tours. Se así fose, estaríamos falando do primeiro templo da cristiandade coa advocación do turonense. En In Tempore Sueborum amósase o texto dunha loubanza que a este santo dedicoulle no século VI Martín de Dumio ou de Braga. E nesa loa destaca a edificación dunha igrexa de gran altura. ¿Atoparémola baixo a fábrica barroca actual? Aquí hai que subliñar a excelente disposición para estes traballos que, xunto coa Deputación, demostrou o bispo de Ourense, Leonardo Lemos.

A Asociación de Empresarios do Polígono de San Cibrao visitou In Tempore Sueborum

A patronal quixo facerse presente no proxecto para coñecer a investigación científica que agocha 

OURENSE, 11 de xaneiro de 2018.- A Asociación de Empresarios do Polígono de San Cibrao fixo unha visita á exposición In Tempore Sueborum co gallo de coñecer este proxecto internacional organizado pola Deputación de Ourense. O colectivo de empresarios acudiu acompañado por outros directivos encabezados polo seu presidente, José Elías Mera Martínez, e foron recibidos no Centro Cultural Marcos Valcárcel polo asesor de Política Cultural da Deputación e coordinador xeral da exposición, Aurelio Gómez Villar. Este anuncioulles a envergadura do proyecto, algo nunca feito ata o de agora en Ourense, iniciativa de ámbito internacional e única en Europa, inaugurada o pasado 15 de decembro e que se mantén ata o 4 de marzo.

Os empresarios coñeceron a Gallaecia sueva cristianizada en Santa María Nai. FOTOS: Alberte Paz.

O presidente a patronal agradeceu que In Tempore Sueborum sexa unha realidade, do mesmo xeito que felicitou á Deputación por semellante iniciativa significando que fan falta proxectos serios e fortes como este na nosa terra, neste caso culturais e de investigación sobre a historia do noso pasado.

Tras as verbas de saúdo, o grupo empresarial púxose a disposición do guía e responsable de comunicación de In Tempore Sueborum , Jesús Manuel García, para comezar o percorrido. Con gran interese os participantes seguiron as explicacións e viron os contidos de cada vitrina contextualizados cos comentarios, de xeito que lles cambiou a perspectiva que tiñan sobre os pobos que os romanos chamaban bárbaros, grazas aos resultados da investigación que neste proyecto sen par en Europa permiten estudar a eses pobos desde a perspectiva das migracións.

No Marcos Valcárcel comprobaron como os romanos manipulaban a historia bárbara.

Os empresarios do Polígono amosáronse impresionados e moi satisfeitos con esta experiencia que tamén lles permitiu achegarse a coñecer que pasaba naquela Gallaecia romana cando se asentaron os suevos, feito que coincide coa etapa de consolidación do cristianismo, que é anterior nesta terra á chamada Gallaecia sueva.

Os participantes quedaron satisfeitos co visto na visita e algúns esperan volver coa familia.

Máis de un visitante interesouse polos horarios desta visita guiada sinalando que prevén repetir con outras persoas por considerar que a experiencia paga a pena dada a calidade, rigor e envergadura dun proxecto semellante. Os empresarios ourensáns engadíronse así á serie de colectivos da vida social, cultural, docente e empresarial de Galicia que teñen reservada unha visita a In Tempore Sueborum na cidade de As Burgas.

Subscríbete á nosa newsletter

E mantente ao día coas últimas novidades